დღგ-ს რეგისტრაცია საქართველოში: ზღვარი და წესები

დასაბეგრმა ბრუნვამ 100 000 ლარი გადააჭარბა და ვალდებულებები იმავე დღეს იცვლება. თუ ეს მომენტი გამოგრჩათ, შემოსავლების სამსახური 18%-ს იმ ინვოისებზეც მოგთხოვთ, რომლებიც დღგ-ს გარეშე გამოწერეთ, პლუს საურავი. გზამკვლევების უმეტესობა ციფრს ასახელებს და ამით ჩერდება. მთავარი კითხვა სხვაა. რა ითვლება დასაბეგრ ბრუნვაში. ეს არ არის იგივე, რაც ანგარიშზე შემოსული თანხა, და სწორედ ამ სხვაობაში იგება ან იკარგება ფული.

ზღვარი, მოკლედ

საქართველოში დღგ-ს სტანდარტული განაკვეთი 18%-ია. პირი, რომელიც საქართველოში ეკონომიკურ საქმიანობას ეწევა, დღგ-ს გადამხდელად უნდა დარეგისტრირდეს, როგორც კი დასაბეგრი ბრუნვა ნებისმიერ უწყვეტ 12 თვეში 100 000 ლარს გადააჭარბებს.

წესი საქართველოს საგადასახადო კოდექსშია, რომლის კონსოლიდირებულ ტექსტს ფინანსთა სამინისტრო აქვეყნებს, და PwC-ის საქართველოს საგადასახადო მიმოხილვა, გადამოწმებული 2026 წლის იანვარში, იმავეს ამბობს.

როდის წარმოიშობა ვალდებულება რეალურად

ვალდებულება ებმის იმ ოპერაციას, რომლითაც ზღვარს გადადიხართ, და არა თვის ბოლოს ან წლის ბოლოს. ამ მიწოდებიდან თქვენ დღგ-ს გადამხდელად ითვლებით, განაცხადი შეტანილია თუ არა.

განაცხადის შეტანის ვადა თავად მოკლეა და კოდექსში არაერთხელ შეცვლილა, ამიტომ მოქმედი ფორმულირება დააზუსტეთ შემოსავლების სამსახურში ან გადამოწმებულ საგადასახადო კონსულტანტთან. თუ ვადად ზღვრის გადაჭრის დღეს მიიჩნევთ, არ შეცდებით.

ბრუნვა ერთადერთი საფუძველი არ არის

ზოგიერთი აქციზური საქონლის წარმოება ან შემოტანა თავისთავად წარმოშობს რეგისტრაციის ვალდებულებას, რამდენსაც არ უნდა ჰყიდოთ, ნაწილი რეორგანიზაციებისა კი უფლებამონაცვლე პირსაც შემოიყვანს. ფრილანსერებსა და მცირე სერვის კომპანიებში, რომლებთანაც ვმუშაობთ, არც ერთი ხშირი არ არის, მაგრამ თუ თქვენს შემთხვევას ჰგავს, შეამოწმეთ.

რა ითვლება 100 000 ლარში

დასაბეგრი ბრუნვა შემოსავალი არ არის. ითვლება მხოლოდ ის მიწოდება, რომლის ადგილიც საქართველოა, სერვისებზე კი მიწოდების ადგილს წესების ცალკე ნაკრები განსაზღვრავს და ხშირად ქვეყნის გარეთ გაჰყავს.

ბიზნესიდან ბიზნესზე ზოგადი წესი სერვისს იმ ადგილას ათავსებს, სადაც მომხმარებელია დაფუძნებული. თბილისელი პროგრამისტი, რომელიც ბერლინის კომპანიას ინვოისს უწერს, ამ წესით ბერლინში ეწევა მომსახურებას. იგივე პროგრამისტი ჭავჭავაძის გამზირზე მდებარე ბანკს რომ უწერს ინვოისს, მიწოდება საქართველოშია. ერთი მაგიდა, ერთი ლაპტოპი, ორი სხვადასხვა პასუხი.

ამიტომაა, რომ IT სპეციალისტს, რომელიც უცხოელ კლიენტებს ექვსნიშნა თანხას უწერს დოლარში, დღგ-ს ზღვარი შორს აქვს, კაფე კი ამის მცირე ნაწილის ბრუნვით ერთ წელიწადში გადადის ზღვარს. ბიზნესიდან მომხმარებელზე მიწოდება და ცალკე ჩამოთვლილი კატეგორიები სხვა წესებს მიჰყვება, ამიტომ ინვოისების რეალური სტრუქტურა კონსულტანტს აჩვენეთ, სანამ დაასკვნით, რომ ზღვარს ქვემოთ ხართ.

მცირე ბიზნესის სტატუსი დღგ-ს ზღვარს არ ზრდის

ეს ყველაზე ხშირი შეცდომაა, რასაც ვხედავთ. 1%-იანი რეჟიმი და დღგ ორი სხვადასხვა სისტემაა ორი სხვადასხვა ზღვრით, და ერთი მეორეზე არაფერს გვეუბნება.

მიკრო და მცირე ბიზნესის ციფრები ცხრილში PwC-ის საქართველოს მიმოხილვიდანაა. პრაქტიკული შედეგი ასეთია. ინდივიდუალური მეწარმე მცირე ბიზნესის სტატუსით (1%) და 300 000 ლარი ქართული წყაროდან მიღებული ბრუნვით ერთდროულად არის 1%-იანი ზღვრის შიგნით და დღგ-ს ზღვარს გარეთ. ორივე რეჟიმი მოქმედებს. ერთი მეორეს არ აუქმებს.

თუ ჯერ კიდევ ირჩევთ ფორმას, ეს საკითხი საშემოსავლო გადასახადთან და მოგებისა და დივიდენდის გადასახადთან ერთად გადაწყვიტეთ, რეგისტრაციამდე და არა მერე.

უკუდაბეგვრა, ხარჯი, რომელიც რეგისტრაციის გარეშეც მოგდით

უკუდაბეგვრაზე ზარალდებიან სწორედ არარეგისტრირებული ბიზნესები. როცა სერვისს არარეზიდენტი აწვდის და მიწოდების ადგილი საქართველოა, დღგ-ს დარიცხვის ვალდებულება ოპერაციის ქართულ მხარეს გადადის. PwC ამას აღწერს როგორც უკუდაბეგვრას არარეზიდენტის მიერ ქართული დღგ-ს გადამხდელისთვის გაწეულ მომსახურებაზე, და მექანიზმი უფრო შორს მიდის, ვიდრე დამფუძნებლების უმეტესობა ელოდება.

პრაქტიკაში ეს არის უცხოური სარეკლამო პლატფორმები, ღრუბლისა და პროგრამების გამოწერები, საზღვარგარეთელი კონტრაქტორები და კონსულტანტები. თუ უკვე რეგისტრირებული ხართ, დარიცხვა და ჩათვლა ჩვეულებრივ ერთსა და იმავე დეკლარაციაში ხვდება და ერთმანეთს ფარავს. თუ რეგისტრირებული არ ხართ, ჩასათვლელი არაფერია.

რეგისტრაცია, ნაბიჯ-ნაბიჯ

1. მოძრავი ფანჯარა ყოველ თვე გადაითვალეთ

თვიურ აღრიცხვას ერთი ხაზი დაამატეთ. დასაბეგრი ბრუნვა ბოლო 12 თვეზე, ამ თვის ჩათვლით. არა შემოსავალი, არა ჩარიცხვები, არამედ დასაბეგრი ბრუნვა. თუ შპს-ის ბუღალტრული აღრიცხვა უკვე თვიურად მიდის, ამის დამატება არაფერი ღირს.

2. განაცხადი შემოსავლების სამსახურში შეიტანეთ

რეგისტრაცია შემოსავლების სამსახურში ხდება, გადამხდელის პორტალიდან ან მომსახურების ცენტრში. საჭიროა უკვე რეგისტრირებული კომპანია ან ინდივიდუალური მეწარმე, აქტიური გადამხდელის ანგარიში და მინდობილობა, თუ განაცხადს თქვენ ნაცვლად ადგილობრივი წარმომადგენელი შეიტანს.

3. ინვოისები გადაიყვანეთ

დღგ-ს გადამხდელობის პირველივე დღიდან დასაბეგრ მიწოდებაზე საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა შემოსავლების სამსახურის სისტემიდან უნდა გამოიწეროს და არა PDF-ად ბუღალტრული პროგრამიდან. ეს პირველივე დღგ-ს პერიოდის გაყიდვამდე მოაწესრიგეთ და არა მერე.

4. დეკლარაცია ყოველ თვე, 15 რიცხვამდე

საქართველოში დღგ თვიურ ციკლზეა. თვის დეკლარაციისა და გადახდის ვადა მომდევნო თვის 15 რიცხვია. ქართული თვიური მოგების დეკლარაციები იმავე 15 რიცხვის რიტმზე მიდის, ამიტომაც ბუღალტრები თბილისში ორივეს ერთად აკეთებენ. ვადა ყოველ თვე თქვენივე პორტალის კალენდარში შეამოწმეთ, დღესასწაულები მას წევს.

რანჟირებული სია

თბილისში საუკეთესო საგადასახადო კონსულტანტები გჭირდებათ?

თბილისში მომუშავე საგადასახადო კონსულტანტები გამოვიკვლიეთ და დავრანჟირეთ ისინი, ვისთვისაც ფულის გადახდა ღირს. დამოუკიდებელი კვლევა, კვარტალური გადამოწმება, უფასო წაკითხვა.

რანჟირებული სიის ნახვა

ნებაყოფლობითი რეგისტრაცია, როდის ღირს და როდის ვნებს

დარეგისტრირება ვალდებულებამდეც შეიძლება. ღირს თუ არა, თითქმის მთლიანად თქვენს მომხმარებლებზეა დამოკიდებული.

თუ დღგ-ზე რეგისტრირებულ ქართულ ბიზნესს ჰყიდით, რეგისტრაცია მათთვის თითქმის ნეიტრალურია, რადგან თქვენს დარიცხულ თანხას ჩაითვლიან, თქვენთვის კი მომგებიანი, რადგან ქირაზე, აღჭურვილობასა და სერვისებზე ჩასათვლელი დღგ-ს დაბრუნებას იწყებთ. თუ მომხმარებელს ჰყიდით, ან თუ საქმე გათავისუფლებულ სექტორშია, როგორიცაა ფინანსური, სამედიცინო და საგანმანათლებლო სერვისები, 18% ან თქვენი მარჟიდან გამოდის, ან ფასს ედება. მესამე ვარიანტი არ არსებობს.

რეგისტრაცია აზრიანია მძიმე ხარჯების წლის წინაც. ოფისის რემონტი, აღჭურვილობის შემოტანა, დიდი პროგრამული პროექტი. ამ ხარჯებზე ჩასათვლელი დღგ მხოლოდ მაშინ ბრუნდება, თუ გაწევის მომენტში რეგისტრირებული იყავით. ხარჯის მხარეს კი თვიური დეკლარაციები, ინვოისების დისციპლინა და ბუღალტერი, რომელმაც პორტალი იცის. ამიტომ კომპანიის რეგისტრაციის სპეციალისტები და საგადასახადო კონსულტანტი ერთსა და იმავე საუბარში მოიწვიეთ და არა ცალ-ცალკე.

არარეზიდენტები, რომლებიც ციფრულ სერვისებს ყიდიან

2021 წლის 1 ოქტომბრიდან საქართველოში ცალკე რეჟიმი მოქმედებს უცხოელ მიმწოდებლებზე, რომლებიც ციფრულ სერვისებს ქართველ მომხმარებლებს ჰყიდიან. რეგისტრაცია ცალკე არარეზიდენტების პორტალით ხდება და არა გადამხდელის ჩვეულებრივი სისტემით.

ორი დეტალი მნიშვნელოვანია. ადგილობრივი ბრუნვის ზღვარი აქ არ არსებობს, ვალდებულება ქართველ მომხმარებლებზე მიწოდებას ებმის და არა ლარის რომელიმე ციფრს. ციკლი კი კვარტალურია და არა თვიური, ანგარიშგების ვადა საანგარიშო პერიოდის მომდევნო თვის 20 რიცხვია, გადახდისა კი იმავე თვის ბოლო, PwC-ის აღწერით. ქართულ ბიზნესზე გაყიდვები მომხმარებლის მხარეს უკუდაბეგვრით ისწორება, ამიტომ მიმწოდებელს, რომელიც ორივე მიმართულებით ჰყიდის, ორივე მექანიკა უნდა ჰქონდეს გაწერილი.

რა იცვლება იმ დღეს, როცა დღგ-ს გადამხდელი ხდებით

დეკლარირება თვიური ხდება და ასე რჩება. ყოველ დასაბეგრ გაყიდვას სწორი ანგარიშ-ფაქტურა სჭირდება, ყოველ შესყიდვას კი ჩასათვლელი დღგ-ს აღრიცხვა, რადგან აუღებელი ჩათვლა სახელმწიფოსთან დარჩენილი ფულია.

როცა ჩასათვლელი დღგ დარიცხულს აღემატება, სხვაობა არ ქრება. ის მომდევნო პერიოდზე გადადის, სხვა საგადასახადო ვალდებულებებში ჩაითვლება ან უკან ბრუნდება, თუმცა დაბრუნება ყურადღებას იწვევს და დროს ითხოვს. ახალი რიტმი წლიური ანგარიშგების ვადებში ჩააწერეთ, და თუ წელიწადში დიდ ხანს საზღვარგარეთ ატარებთ, შეამოწმეთ, როგორ იკვეთება ეს საგადასახადო რეზიდენტობის წესებთან.

მთავარი დასკვნები

• რეგისტრაცია სავალდებულოა, როგორც კი დასაბეგრი ბრუნვა ნებისმიერ უწყვეტ 12 თვეში 100 000 ლარს გადააჭარბებს. სტანდარტული განაკვეთი 18%-ია.
• 12 თვე უწყვეტად მოძრაობს. ეს არც კალენდარული და არც საგადასახადო წელია.
• დასაბეგრი ბრუნვა შემოსავალი არ არის. რა ითვლება, მიწოდების ადგილი წყვეტს, უცხოურ ბიზნეს კლიენტებზე გაწეული სერვისი კი ხშირად საქართველოს გარეთ რჩება.
• მცირე ბიზნესის 500 000 ლარიან ზღვარს დღგ-ს ზღვართან საერთო არაფერი აქვს. ორივე ერთდროულად შეიძლება მოქმედებდეს.
• უკუდაბეგვრამ ქართული დღგ-ს ხარჯი უცხოურ სერვისებზე მაშინაც შეიძლება წარმოშვას, როცა ბიზნესი არასოდეს დარეგისტრირებულა.
• რეგისტრირებული გადამხდელი დეკლარაციას ყოველ თვე, მომდევნო თვის 15 რიცხვამდე წარადგენს.
• საგადასახადო წესები იცვლება. მოქმედი ციფრები მოქმედებამდე შემოსავლების სამსახურში ან საგადასახადო კონსულტანტთან დააზუსტეთ.

ხშირი კითხვები

რამდენია დღგ-ს რეგისტრაციის ზღვარი საქართველოში?

100 000 ლარი დასაბეგრი ბრუნვა ნებისმიერ უწყვეტ 12 თვეში. გადაჭრის შემდეგ რეგისტრაცია სავალდებულოა და არა ნებაყოფლობითი. რეგისტრაციისას გამოსაყენებელი სტანდარტული განაკვეთი 18%-ია. ზღვარი საგადასახადო კოდექსშია დადგენილი და წლების განმავლობაში არ შეცვლილა, მაგრამ დაყრდნობამდე გადაამოწმეთ.

100 000 ლარი კალენდარულ წელზე ითვლება?

არა. ითვლება ნებისმიერ უწყვეტ 12 თვეზე, რაც ნიშნავს, რომ ფანჯარა ყოველ თვე წინ იწევს. ბიზნესი, რომელიც შარშან დეკემბერში ზღვარს კომფორტულად ქვემოთ იყო, მარტში მის ზემოთ შეიძლება აღმოჩნდეს ერთი უჩვეულო თვის გარეშეც. აღრიცხვაში მას მოძრავ ციფრად აკონტროლეთ და არა წლიურ ჯამად.

რამდენია დღგ-ს განაკვეთი საქართველოში?

სტანდარტული განაკვეთი 18%-ია და ედება საქართველოში საქონლისა და სერვისების დასაბეგრ მიწოდებას. ნაწილი მიწოდებისა გათავისუფლებულია, მათ შორის ფინანსური სერვისები, სამედიცინო და საგანმანათლებლო სერვისების ნაწილი, ასევე ნავთობისა და გაზის ოპერაციებისთვის განკუთვნილი საქონელი და სერვისი. რომელ გათავისუფლების კატეგორიაში ხვდება მიწოდება, აისახება იმაზეც, შეგიძლიათ თუ არა ჩასათვლელი დღგ-ს გამოქვითვა, ამიტომ კლასიფიკაცია შეამოწმეთ და ვარაუდით არ დასჯერდეთ.

1%-იანი მცირე ბიზნესის სტატუსი დღგ-გან მათავისუფლებს?

არა. მცირე ბიზნესის სტატუსი ბრუნვას 500 000 ლარით ზღუდავს და ბიზნეს შემოსავალს 1%-ით ბეგრავს, ზღვარს ზემოთ კი 3%-ით, მაგრამ დღგ-ს ზღვარს არ ეხება. ინდივიდუალური მეწარმე 1%-იანი სტატუსით და 200 000 ლარი ქართული დასაბეგრი ბრუნვით დღგ-ს გადამხდელიც არის. ორი რეჟიმი პარალელურად მიდის.

საზღვარგარეთ გაყიდული სერვისი დღგ-ს ზღვარში ითვლება?

ჩვეულებრივ არა, რადგან ბიზნესიდან ბიზნესზე ზოგადი წესი სერვისს იმ ადგილას ათავსებს, სადაც მომხმარებელია დაფუძნებული, და ეს საქართველოს გარეთ გაჰყავს. ამიტომ ბევრი ექსპორტზე მომუშავე ფრილანსერი და IT კომპანია ზღვარს არც უახლოვდება, დიდი შემოსავლის მიუხედავად. ბიზნესიდან მომხმარებელზე გაყიდვები და ცალკე ჩამოთვლილი სერვისების კატეგორიები სხვა წესებს მიჰყვება. ინვოისების რეალური სტრუქტურა შეამოწმეთ და ნუ ივარაუდებთ, რომ ზოგადი წესი ყველაფერს ფარავს.

როდის უნდა შევიტანო დღგ-ს რეგისტრაციის განაცხადი?

ვადად მიიჩნიეთ იმ ოპერაციის დღე, რომლითაც 100 000 ლარს გადააჭარბებთ. ამ მიწოდებიდან დღგ-ს გადამხდელად ითვლებით, დოკუმენტები როდის შეიტანეთ, მნიშვნელობა არ აქვს, ამიტომ ლოდინი მხოლოდ რისკს ზრდის. კანონით დადგენილი ზუსტი ვადა უკვე შეცვლილა, ამიტომ შემოსავლების სამსახურში ან კონსულტანტთან დააზუსტეთ.

რამდენად ხშირად წარადგენენ დღგ-ს გადამხდელები დეკლარაციას?

ყოველ თვე. თვის დეკლარაციისა და გადახდის ვადა მომდევნო თვის 15 რიცხვია. ეს ემთხვევა ქართულ თვიურ მოგების დეკლარაციებს, ამიტომ ადგილობრივი ბუღალტრების უმეტესობა ორივეს ერთად აკეთებს. უქმე დღეებმა ფაქტობრივი თარიღი შეიძლება წასწიოს, ამიტომ პორტალის კალენდარი შეამოწმეთ.

რა არის უკუდაბეგვრა?

უკუდაბეგვრა დღგ-ს დარიცხვის ვალდებულებას არარეზიდენტი მიმწოდებლიდან ქართულ მიმღებზე გადაიტანს, როცა მიწოდების ადგილი საქართველოა. ჩვეულებრივ ეხება უცხოურ რეკლამას, ღრუბლისა და პროგრამების გამოწერებს და საზღვარგარეთელ კონტრაქტორებს. რეგისტრირებული გადამხდელი ჩვეულებრივ ერთსა და იმავე დეკლარაციაში ირიცხავს და ითვლის, ამიტომ ეფექტი ნეიტრალურია. არარეგისტრირებულ ბიზნესს ჩასათვლელი არაფერი აქვს და ეს რეალურ ხარჯად რჩება.

შემიძლია დღგ-ზე ნებაყოფლობით დარეგისტრირება ზღვრამდე?

დიახ, და ხანდახან გონივრულიცაა. ნებაყოფლობითი რეგისტრაცია მუშაობს, როცა თქვენი მომხმარებლები თავად არიან დღგ-ზე რეგისტრირებული ქართული ბიზნესები, ან როცა დიდ ხარჯს გეგმავთ ქირაზე, აღჭურვილობაზე ან ოფისის რემონტზე და გინდათ, ეს ჩასათვლელი დღგ დაბრუნებადი იყოს. ცუდად მუშაობს, როცა მომხმარებელს ჰყიდით, რადგან 18% ან ფასიდან, ან მარჟიდან უნდა გამოვიდეს.

უცხოური კომპანია, რომელიც ქართველებს ციფრულ სერვისებს ჰყიდის, უნდა დარეგისტრირდეს?

დიახ, თუ ციფრულ სერვისებს ქართველ მომხმარებლებს აწვდის. ეს ვალდებულება 2021 წლის 1 ოქტომბრიდან მოქმედებს და შემოსავლების სამსახურის ცალკე არარეზიდენტების პორტალით, კვარტალურ ციკლზე მიდის. ანგარიშგების ვადა საანგარიშო პერიოდის მომდევნო თვის 20 რიცხვია, გადახდისა კი იმავე თვის ბოლო. ქართულ ბიზნესზე გაყიდვებს მომხმარებელი უკუდაბეგვრით ისწორებს.

რა მოხდება, თუ დაგვიანებით დავრეგისტრირდები?

შემოსავლების სამსახურს შეუძლია, დღგ-ს გადამხდელად ზღვრის გადაჭრის დღიდან მიგიჩნიოთ, დაარიცხოს დღგ, რომელიც მას შემდეგ განხორციელებულ მიწოდებაზე უნდა დარიცხულიყო, და დაამატოს საურავი და ჯარიმა. რადგან უკან დაბრუნება და კლიენტებზე 18%-ის ხელახლა დაინვოისება ჩვეულებრივ შეუძლებელია, დარიცხვა თქვენივე ჯიბიდან გამოდის. თუ ეჭვი გაქვთ, რომ ზღვარი თვეების წინ გადაჭერით, კონსულტანტი მოიწვიეთ, სანამ შემოსავლების სამსახური დაგისწრებთ.